Historisch ommetje Farmsum

Deze wandelroute is begin 2008 gemaakt naar aanleiding van het project Terreinen met Historie van Landschapsbeheer Groningen. In Farmsum zijn toen op de contouren van het voormalige borgterrein ‘Huis te Farmsum’ vier banieren en twee dampijlers geplaatst van cortenstaal. Het bijzondere karakter van het terrein is hierdoor beter herkenbaar geworden. Het ommetje voert door Farmsum langs het borgterrein en andere historisch waardevolle elementen in het dorp. Bij de molen Aeolus kunt u gratis parkeren.

• De wandeling start bij het informatiebord bij de molen.
• Ga LA de Molenstraat in langs de banier met de helm. De Molenstraat is een verwijzing naar het feit dat op het borgterrein ook een molen stond, ongeveer op de plaats waar nu molen Aeolus staat die in 1976 van de Duurswoldlaan naar de Borgshof is verplaatst. Halverwege deze straat ziet u rechts de oude melkfabriek en links de banier die naar de viskenij verwijst.
  
• Loop tot de eerste zijstraat links, de Dijkstraat. Ga hier LA en loop tot aan de hoek, links ziet u de oude smederij.
• Loop over de trap naar beneden, dan betreedt u tussen de twee dampijlers door, het voormalige borgterrein van Huis te Farmsum. Kijk tussen de twee dampijlers nog even om naar de opvallende kerktoren.
• Loop over het klinkerpad RD, negeer het zijpad.
• Steek de grotere klinkerweg over en vervolg het versmalde klinkerpad tot de derde banier met het torentje tegenover het Chinese restaurant.
• Ga hier RA en volg deze straat tot de vierde banier met het toegangspoortje.
  
• Vervolg de weg de Borgshof RD naar het Pijpplein.U ziet hier de gerichtspaal en de voormalige gevangenis op huisnummer 1 (de Pijp), nog herkenbaar aan de tralies voor de ramen van het souterrain. Houd het Pijpplein links en vervolg de route langs de kerk, door de Koestraat.
  
• Ga de eerste weg LA de Pastorietuin in. Op de hoek ziet u een monumentje dat de restauratie van de kerk symboliseert, met de tekst: “Onderhoudt en u hebt de toekomst”. Aan het einde van deze straat bent u bij de voorzijde van de N.H. Kerk uit 1869. De doopvont in deze kerk is een laat 17e eeuwse siervaas van zandsteen afkomstig van de borg Haykema te Zeerijp. In de achtermuur van de kerk is een fraai gebeeldhouwde grafzerk van Maurits Ripperda uit 1633 gemetseld. Er is een Lohmanorgel uit 1828. De kerk is omgeven door monumentale bomen, waaronder een reusachtige geknotte vleugelnoot die opzij voor de kerk staat. Op het kerkterrein is een aantal oude grafmonumenten aanwezig, de oudste uit 1670 ligt direct naast de kerk.
  
• Ga RA Op de Wierde in. Op de driesprong weer RA de Vliethorn in, de weg voert hier langs het afwateringskanaal.
• Ga RA over de voetbrug het water over.
  
• Over de brug LA tot aan het eind van de weg.
  
• Ga LA over de brug weer over het water en u bent weer bij de banier met het torentje.
  U kunt nu RD lopen, dan komt u weer bij het startpunt van de route of u kunt hier de grote weg oversteken om een kijkje te nemen bij twee begraafplaatsen.
• Steek dan de grote weg over en ga aan de overkant LA langs de begraafplaats tot u bij het mooie smeedijzeren hek komt. Het voorste deel van de begraafplaats is het oudste deel, er zijn veel graven uit de tweede helft van de 19e eeuw. Vervolg de weg langs de begraafplaats en het aangrenzende veld tot de eerste zijstraat rechts.
  
• Ga RA de doodlopende weg in. Na ongeveer 250 meter ziet u aan de linkerkant de joodse begraafplaats. De ingang wordt geflankeerd door twee mooie treuressen. De begraafplaats is niet vrij toegankelijk. Keer om en loop tot de eerste straat rechts de Trambaan.
  
• Ga hier RA en aan het eind LA de Proosdij in. Proosdij betekent “rechtsgebied”, de bewoners van de borg hadden het in de wijde omgeving voor het zeggen en waren verantwoordelijk voor de rechtspraak. U hebt hier een prachtig uitzicht op de molen en de kerktoren van Farmsum.
• Door aan het eind bij de verkeerslichten over te steken bent u terug bij het startpunt van de route.
  
  Bij het dorpshuis staat aangegeven waar de routebeschrijving in Farmsum verkrijgbaar is.
  

Download hier de route.